Marynarze offshore a PIT: zwolnienie bez 183 dni i koniec wieloletnich sporów?

W czerwcu 2026 r. w Sejmie wykonano ważny krok w kierunku uporządkowania zasad opodatkowania pracy marynarzy offshore. W trakcie prac nad rządowym projektem ustawy (druk sejmowy nr 2549) przyjęto poprawkę rozszerzającą zwolnienie z PIT na część marynarzy pracujących na statkach obsługujących sektor offshore. Jeżeli przepisy zostaną uchwalone, będzie to jedna z najistotniejszych zmian dla polskich marynarzy od wielu lat.

Nota redakcyjna – stan na 15.06.2026

Projekt ustawy pozostaje na etapie po pracach komisji sejmowych. Drugie czytanie nie zostało zakończone, ustawa nie została uchwalona przez Sejm, skierowana do Senatu ani opublikowana w Dzienniku Ustaw. Opisane przepisy nie stanowią jeszcze obowiązującego prawa. Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej.

Co zostało już potwierdzone?

Na podstawie dostępnych materiałów z prac legislacyjnych można wskazać kilka istotnych elementów projektu:

Projekt zakłada zmianę art. 21 ust. 1 pkt 23c ustawy o PIT – przepisu dotyczącego zwolnienia z podatku dochodowego dla określonych dochodów marynarzy.
Projekt przewiduje likwidację wymogu przepracowania co najmniej 183 dni w roku, który dotąd stanowił jedną z głównych barier w skorzystaniu ze zwolnienia.
Po trzecie, w obecnym kształcie projekt wiąze preferencję z pracą na statkach podnoszących banderę państwa członkowskiego UE lub EOG. Środowisko branżowe słusznie podnosi, że jest to warunek dalece niewystarczający, gdyż statki pod tymi banderami stanowią zdecydowaną mniejszość światowego tonażu. Oznacza to, że znaczna grupa marynarzy pracujących pod tzw. banderami państw trzecich nadal pozostanie bez systemowego wsparcia.
10 czerwca 2026 r. Komisja Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej przyjęła poprawkę rozszerzającą zakres zwolnienia na marynarzy offshore. Rozwiązanie to stanowi realizację postulatów środowiska morskiego i było szeroko wspierane przez wiceministra infrastruktury Arkadiusza Marchewkę, który odpowiada za ten obszar w rządzie i wielokrotnie zapowiadał dążenie do pełnego objęcia sektora offshore nowymi preferencjami podatkowymi.
Z publicznych zapowiedzi wynika, że nowe przepisy mają wejść w życie od stycznia 2027 r. Należy jednak pamiętać, że ich wdrożenie nie nastąpi automatycznie — wymaga ono wcześniejszej akceptacji ze strony Komisji Europejskiej (w ramach procedury pomocy publicznej).

Jakie jednostki ma objąć rozszerzenie zwolnienia?

Poprawka przyjęta na etapie komisji ma objąć marynarzy pracujących na statkach wykorzystywanych do:

ratownictwa pełnomorskiego
układania rurociągów
układania kabli podmorskich i pracy na kablowcach
budowy i obsługi instalacji morskich, w tym farm wiatrowych
prac badawczych wykonywanych przez statki badawcze
pracy na dźwigach pływających

Oznacza to, że pracownicy kablowców, statków badawczych, jednostek instalacyjnych, serwisowych czy dźwigów pływających mogą wreszcie liczyć na opodatkowanie zgodne z realiami nowoczesnej pracy na morzu.

Warto jednak zachować czujność przy interpretacji pojęcia ratownictwa pełnomorskiego. Istnieje ryzyko, że organy podatkowe mogą próbować zawężać to pojęcie wyłącznie do ratownictwa oceanicznego, co mogłoby wykluczyć część załóg pracujących na jednostkach typu SAR lub AHTS.

Dlaczego ta zmiana jest tak potrzebna?

Przez lata marynarze offshore zmagali się z rozbieżnościami interpretacyjnymi organów podatkowych oraz zawężającą wykładnią pojęć traktatowych. W wielu sprawach organy posługiwały się definicjami słownikowymi zamiast analizą pojęć używanych w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania i realiów nowoczesnej żeglugi.

Przełomowym momentem stał się wyrok siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2025 r. (sygn. II FSK 785/22), który zakwestionował restrykcyjną praktykę organów podatkowych, w tym oczekiwanie, by podatnik każdorazowo wykazywał zapłatę podatku za granicą. Wydano wówczas również postanowienie sygnalizacyjne do Ministra Finansów, co podkreśliło rangę problemu.

To nie jest tylko sprawa podatków – to sprawa rynku pracy

Sektor offshore – zwłaszcza w obszarze morskiej energetyki wiatrowej i infrastruktury podmorskiej – potrzebuje wysoko wykwalifikowanych specjalistów: operatorów DP, hydrografów, operatorów ROV, personelu technicznego i badawczego. Nieprzewidywalny system podatkowy skłania polskich experts do szukania zatrudnienia w jurysdykcjach z prostszymi i stabilniejszymi zasadami.

Obecna zmiana ma zatem znaczenie nie tylko fiskalne – to element budowania konkurencyjności polskiego sektora morskiego i offshore.

Wkład organizacji branżowych zasługuje na wyraźne uznanie

Na tle całego procesu legislacyjnego szczególnie warto docenić wspólne działania Stowarzyszenia Specjalistów Branży Morskiej (SSBM) oraz Polskiej Izby Morskiej Energetyki Wiatrowej (PIMEW). To właśnie lobbing tych organizacji sprawił, że problemy marynarzy offshore zostały dostrzeżone na poziomie rządowym i parlamentarnym.

Stowarzyszenie Specjalistów Branży Morskiej (SSBM) od dłuższego czasu konsekwentnie dokumentowało problem niejednolitej praktyki organów podatkowych, kierowało pisma do Ministerstwa Finansów, przygotowywało stanowiska eksperckie i angażowało się w dialog z parlamentarzystami oraz administracją rządową.

SSBM wskazywało konkretne obszary problemowe: zawężającą wykładnię pojęć traktatowych, pozaustawowe kryteria kwalifikacji, brak jednolitości w stosowaniu prawa oraz anachroniczne podejście definicyjne do nowoczesnych jednostek offshore. To właśnie taki sposób działania przesądził o przeniesieniu problemu z poziomu indywidualnych sporów do poziomu realnej zmiany ustawowej.

Co to oznacza dla marynarza w praktyce?

Dla osoby pracującej offshore najważniejsze są cztery pytania. Rozwiń każde z nich, aby poznać odpowiedź:

1. Czy to już obowiązuje?

Nie. Na dzień publikacji projekt jest po etapie prac komisji, ale nie zakończył jeszcze całej ścieżki legislacyjnej. Opisane przepisy nie stanowią jeszcze obowiązującego prawa.

2. Czy nadal będzie potrzebne 183 dni pracy na statku?

Według projektu nie. Jednym z kluczowych założeń nowelizacji jest właśnie zniesienie tego warunku, który przez lata był główną barierą w korzystaniu ze zwolnienia.

3. Czy bandera ma znaczenie?

Tak. W obecnym kształcie projekt odnosi się do statków podnoszących banderę państwa UE lub EOG. Jest to punkt zapalny dyskusji — środowisko postuluje, aby zwolnienie przysługiwało każdemu marynarzowi z obywatelstwem polskim, niezależnie od bandery, na której pracuje.

4. Czy nowe przepisy rozwiążą też stare spory?

Nie automatycznie. Nowelizacja poprawia sytuację na przyszłość, ale nie rozwiązuje trwających sporów dotyczących lat ubiegłych, w tym problemów z nieuznawaniem ulgi abolicyjnej i postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec marynarzy przez organy podatkowe.

Jakie dokumenty warto zabezpieczyć już teraz?

Niezależnie od tego, czy przepisy wejdą w życie w planowanym terminie, każdy marynarz offshore powinien zadbać o dokumentację swojej pracy. To właśnie dobrze udokumentowany stan faktyczny najczęściej decyduje o wyniku sporu przed organem podatkowym.

kontrakt lub umowę zatrudnienia
zaświadczenie od armatora albo operatora jednostki
dokumenty potwierdzające funkcję statku i rodzaj wykonywanych prac
książeczkę żeglarską, discharge book lub sea service records
zestawienia wynagrodzeń i dokumenty podatkowe
informacje o okresach pracy na jednostce i jej charakterze operacyjnym
dokumenty potwierdzające uprawnienia wynikające z art. 85 ustawy o pracy na morzu
analizę pod kątem zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 35 ustawy o PIT

Co jeszcze pozostaje otwarte?

Choć kierunek zmian należy ocenić pozytywnie, trzeba zachować ostrożność w kilku kwestiach:

Ostateczny zakres zwolnienia będzie znany dopiero po zakończeniu procesu legislacyjnego.
Znaczenie będą miały szczegóły redakcyjne przepisu i późniejsza praktyka jego stosowania przez organy podatkowe.
Nadal trzeba oddzielać sprawy dotyczące przyszłego zwolnienia z PIT od wcześniejszych sporów wynikających z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i innych instytucji podatkowych.

Postulatem, który wybrzmiewa najgłośniej, jest objęcie zwolnieniem wszystkich polskich marynarzy (lub marynarzy z UE/EOG pod polską banderą), co zapewniłoby realną równość wobec prawa niezależnie od tonażu i sektora, w którym operuje jednostka.

Podsumowanie

Projekt zmian w PIT dla marynarzy offshore to bez wątpienia ważny i potrzebny krok. Przyjęcie poprawki rozszerzającej zwolnienie na kablowce, statki badawcze, dźwigi pływające oraz jednostki służące budowie i obsłudze instalacji morskich pokazuje, że ustawodawca zaczyna dostrzegać realia współczesnej pracy na morzu.

Jako kancelaria Medi-Finance z dumą obserwujemy te działania, które przywracają marynarzom poczucie bezpieczeństwa prawnego i godność zawodową. Jesteśmy przekonani, że nadchodzące zmiany staną się fundamentem silnej, polskiej floty handlowej i offshore.

Źródło: materiały z prac legislacyjnych Sejmu RP (druk nr 2549), posiedzenie Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 10 czerwca 2026 r.

Marynarze offshore a PIT: ważna poprawka w Sejmie i realna szansa na koniec wieloletnich sporów